Topic: Formatie-nieuws

[dani]

De wederzijdse afkeer was nooit zo groot
Achtergrond  Van onze verslaggevers Peter Giesen, Philip van Praag
DEN HAAG - De PvdA, de SP en GroenLinks boekten gezamenlijk een historisch aantal zetels. Links noch rechts hebben genoeg voor een meerderheid. De fragmentatie is te groot.

De regering verloor, de kiezer maakte een ruk naar links. Maar uit de verkiezingsuitslag valt geen voor de hand liggende coalitie te destilleren. Het politieke landschap lijkt gefragmenteerder dan ooit. De polarisatie tussen links en rechts is onmiskenbaar toegenomen. Bovendien wonnen binnen de linkse en rechtse blokken de radicalere partijen. Ter linkerzijde won de SP zetels van de PvdA, ter rechterzijde haalde Geert Wilders veel VVD- en LPF-kiezers binnen.

Het CDA van premier Balkenende is de grootste partij geworden, maar Balkenende is geen premier voor alle Nederlanders. Rechts ziet hem graag terugkomen, maar links wil hem niet hebben. Van de kiezers is 31 procent blij als Balkenende weer premier wordt, terwijl 26 procent dat erg zou vinden. Dat blijkt uit onderzoek dat Maurice de Hond deed in opdracht van het ANP en de NOS. De cijfers voor Wouter Bos zijn respectievelijk 18 en 17 procent. De sociaal-democratische lijsttrekker kan op minder instemming rekenen, maar roept ook minder weerstand op.

Net als de verkiezingsuitslag kan ook de voorkeur van de kiezers voor een coalitie worden omschreven als een patstelling. Van de kiezers wil 42 procent een voortzetting van het CDA-VVD kabinet, terwijl 37 procent voorstander is van een kabinet van PvdA, SP en GroenLinks. Beide combinaties kunnen niet op een meerderheid rekenen. Dat geldt evenzeer voor een kabinet van CDA en PvdA, dat overigens maar door 11 procent van de kiezers op prijs wordt gesteld.

Hoewel vaak wordt gezegd dat de verschillen tussen de partijen klein zijn, is de wederzijdse afkeer wellicht nog nooit zo groot geweest. De polarisatie van de jaren zeventig vond aanvankelijk vooral plaats tussen de PvdA van Joop den Uyl en de VVD van Hans Wiegel. Het CDA bevond zich in het midden. Een groot deel van de christen-democratische kiezers wilde destijds best met de PvdA regeren. Nu heeft 79 procent van de CDA-kiezers een voorkeur voor een kabinet met de liberalen. Slechts 20 procent ziet brood in een ‘rooms-rode’ regering.

Van de PvdA-kiezers wil daarentegen 77 procent een links kabinet met SP en GroenLinks. Slechts 13 procent wil graag met het CDA regeren, terwijl 9 procent terug wil naar Paars.

PvdA, GroenLinks en SP boekten gezamenlijk een historisch resultaat: nog nooit haalden zij zo veel zetels. Toch blijven zij ver verwijderd van de meerderheid. Als er bij de formatie geen meerderheidskabinet mogelijk is, willen de meeste linkse kiezers nieuwe verkiezingen. Dat lijkt echter een weinig realistische gedachte. Het ligt niet voor de hand dat links dan opeens wél over een meerderheid kan beschikken. De kiezers van CDA en VVD geven in zo’n geval de voorkeur aan een minderheidskabinet.

Van de regeringspartijen kan alleen het CDA van premier Balkenende op een geslaagde campagne terugzien. Het vertrouwen in de premier verdubbelde van 25 procent in het voorjaar tot 50 procent nu, een opmerkelijke prestatie voor een man die voortdurend werd verweten dat hij zijn beleid slecht presenteerde en de burgers overvoerde met veranderingen. In de campagne wist hij zijn positie echter te handhaven, ook door afstand te nemen van de harde kanten van het regeringsbeleid en een cultureel-conservatieve lijn te kiezen. Balkenendes stokpaardje, de normen en waarden, werd het vaakst genoemd als doorslaggevende reden om op een partij te stemmen, door een derde van de CDA-kiezers.

Het VVD beleefde daarentegen een zwakke campagne. De liberalen verloren vooral aan het CDA en aan de Partij voor de Vrijheid. Kiezers liepen over naar de christen-democraten, omdat zij wilden voorkomen dat Wouter Bos in het Torentje terecht zou komen. Het verlies aan Wilders werd veroorzaakt doordat de VVD de rechterflank onvoldoende heeft afgedekt. Als niet Mark Rutte lijsttrekker was geworden, maar Rita Verdonk, dan had de VVD aanzienlijk beter gescoord. In dat geval zouden liberalen zes zetels extra hebben gehaald, vooral ten koste van het CDA en de Partij voor de Vrijheid.

Geert Wilders ontpopte zich als de erfgenaam van Fortuyn. Hij dankte zijn winst vooral aan kiezers die vorige keer op de LPF stemden. Daarmee troefde hij zijn rechtse rivalen Pastors en Stuger af.

Volgens de kiezers voerde de SP van Jan Marijnissen de beste verkiiezingscampagne. Daarmee trok hij vooral kiezers die vorige keer op de PvdA en opvallend genoeg CDA stemden. Maar ook LPF-kiezers liepen over naar de SP. De Socialistische Partij is de grootste partij geworden onder de kiezers met een benedenmodaal inkomen. Slechts vijf procent van de SP-stemmers heeft een inkomen van meer dan twee keer modaal. De partij van Marijnissen staat dan wel bekend als een partij voor de radicale chic van Harry de Winter of Jan Mulder, maar het is toch vooral een partij voor de lage inkomens. De socialisten van Marijnissen zijn ook opvallend populair onder vrouwen. Dat geldt ook voor de Partij van de Dieren, die 3 procent van de vrouwelijke en 1 procent van de mannelijke stemmen trok.

De campagne van de PvdA werd door de kiezers als zwak beoordeeld. Slechts 7 procent vond de PvdA-campagne de beste, tegenover 32 procent de SP-campagne en 20 procent de CDA-campagne. Als PvdA-lijsttrekker Wouter Bos voluit voor een linkse coalitie had gekozen, had hem dat weinig geholpen. Ook in dat geval was hij zeker niet de grootste geworden.

Bron: Volkskrant, 23-11-2006

[dani]

Koningin ontvangt fractieleiders waarschijnlijk vrijdag
ANP

DEN HAAG - Koningin Beatrix ontvangt naar verwachting donderdagmiddag of -avond haar vaste adviseurs om te praten over de gevolgen van de verkiezingsuitslag. Het gaat om vicevoorzitter Herman Tjeenk Willink van de Raad van State en de voorzitters van Tweede en Eerste Kamer, Frans Weisglas en Yvonne Timmerman-Buck.

Waarschijnlijk praat de koningin pas vrijdag met de fractievoorzitters in de Tweede Kamer. De Rijksvoorlichtingsdient komt in de loop van de ochtend met exacte informatie. Op grond van haar consultaties benoemt de koningin een informateur, die moet onderzoeken welke coalitievorming mogelijk is.

De fracties in de Tweede Kamer bespreken de verkiezingsuitslag donderdagochtend of in het begin van de middag. In politiek Den Haag wordt aangenomen dat de kabinetsformatie lang gaat duren. Door de verkiezingsuitslag zijn er alleen meerderheidscoalities mogelijk van minstens drie partijen.

De getalsmatig meest voor de hand liggende combinatie is die van CDA en PvdA, de twee grootste partijen, met winnaar SP. CDA en SP liggen inhoudelijk echter zeer ver uiteen. De ChristenUnie, ook een van de winnaars, lijkt daardoor meer in aanmerking te komen als derde partij.

Bron: Volkskrant, 23-11-2006

[dani]

Balkenende ziet mogelijkheden
ANP


DEN HAAG - CDA-leider Jan Peter Balkenende ziet mogelijkheden om te komen tot de vorming van een nieuw kabinet, maar wil nog niet zeggen welke. Hij wil eerst advies uitbrengen aan de koningin. De demissionaire premier zei dat donderdag na afloop van de eerste fractievergadering na de Tweede Kamerverkiezingen. Het CDA eindigde met 41 zetels als grootste partij.

De koningin ontvangt donderdagavond op paleis Huis ten Bosch haar vaste adviseurs Eerste Kamervoorzitter Yvonne Timmerman-Buck, Tweede Kamervoorzitter Frans Weisglas en vicevoorzitter Herman Tjeenk Willink van de Raad van State, om te praten over de gevolgen van de verkiezingsuitslag.

Waarschijnlijk vanaf vrijdagmiddag spreekt de koningin met de fractievoorzitters van de Tweede Kamer. Die consultaties zullen vermoedelijk pas zaterdag worden afgerond. Mogelijk benoemt de koningin in de loop van zaterdag al een informateur.

Rouvoet: het moet socialer

Balkenende reageerde donderdag terughoudend op een uitlating van ChristenUnie-leider André Rouvoet. Die ziet de verkiezingsuitslag als een signaal dat de kiezer een socialer beleid wil. Balkenende noemde dat voorbarig. Volgens ChristenUnie-leider André Rouvoet is het niet vanzelfsprekend bij de formatie van een nieuw kabinet te kijken naar voortzetting van het beleid van de afgelopen jaren. De ChristenUnie kreeg er woensdag drie zetels bij. Dankzij die verdubbeling heeft de partij er nu zes.

SP wil praten met CDA en PvdA

SP-leider Jan Marijnissen vindt het zijn verantwoordelijkheid om te gaan praten met CDA en PvdA over coalitievorming, ook al heeft hij samenwerking met het CDA vóór de verkiezingen afgewezen. Marijnssen heeft dat donderdag gezegd voor aanvang van een bijeenkomst met zijn nieuwe fractie. De SP steeg woensdag bij de Tweede Kamerverkiezingen van 9 naar 26 zetels en werd daarmee de grote winnaar van de verkiezingen. Volgens Marijnissen doet het CDA er verstandig aan ‘een weekje de tijd te nemen om na te denken over wat de verkiezingsuitslag betekent’.

VVD maakt zich op voor oppositie

De VVD gaat er intussen vanuit dat de partij vooralsnog niet wordt betrokken bij de kabinetsformatie. Ze maakt zich op voor de oppositie. Lijsttrekker Mark Rutte heeft dat donderdag gezegd na afloop van de eerste fractievergadering na de Tweede Kamerverkiezingen van woensdag. De partij kreeg 22 zetels, zes minder dan de vorige keer.

Rutte werd zonder discussie tot fractieleider herkozen. Hij kondigde aan dat fractie en partijbestuur de komende maanden de verkiezingscampagne uitvoerig evalueren. De VVD-leider wilde niet zeggen wat hij de koningin zal adviseren over de kabinetsformatie. Hij liet het bij de constatering dat zijn partij daarin geen rol zal spelen gezien de verkiezingsuitslag. Toch sluit Rutte regerinsgdeelname niet helemaal uit. ‘Als het nodig is, zullen we kijken of het kan.’

Bos verwerkt verlies

PvdA-leider Wouter Bos verwerkt donderdagmiddag zijn kater van de verkiezingen. Voorafgaand aan een overleg met zijn Tweede Kamerfractie stelde hij zich niet door een tegenslag uit het veld te laten slaan en aan te blijven als partijleider. Wel zei hij tijd nodig te hebben om het verlies van tien zetels te verklaren en te evalueren. ‘Er speelt iets groters dan alleen hoe de campagne is gevoerd. Grote groepen zijn onzeker over hun toekomst en zoeken naar houvast’, aldus Bos.

Wilders wil over kabinet praten

Geert Wilders van Partij voor de Vrijheid wil graag praten met CDA en VVD over een nieuw te vormen kabinet. Hij beseft dat het iniatief niet bij hem ligt om de gesprekken te openen, ‘maar wij zullen zeker bereid zijn om ze aan te gaan’. Wilders spreekt er donderdag, de dag na de verkiezingen, schande van dat grote partijen een ‘cordon sanitaire’ opwerpen tegen zijn partij. ‘Wij zijn van één naar negen zetels gegroeid. Dat is groter dan GroenLinks en de ChristenUnie. Dan moet je een partij serieus nemen en ermee durven praten, anders ben je geen knip voor de neus waard. Het is de arrogantie van politici waar mensen schoon genoeg van hebben.’

Halsema: CDA moet praten met PvdA en SP

De GroenLinks-fractie vindt dat het CDA moet gaan praten met de PvdA en de SP over de vorming van een kabinet. ‘Het CDA is de grootste partij geworden en de SP is de grootste winnaar, dus dan ligt dat voor de hand’, aldus partijleider Femke Halsema donderdag na afloop van de eerste fractievergadering na de verkiezingen. Voor GroenLinks ziet Halsema vooralsnog geen rol weggelegd in de formatie. Mochten de gesprekken met de SP op niets uitlopen, dan komt de ChristenUnie in beeld als partner voor CDA en PvdA, aldus Halsema. GroenLinks verloor een zetel, maar in vergelijking met eerdere peilingen viel dat mee.

Bron: Volkskrant, 23-11-2006

[dani]

Bos: CDA en SP eerst aan zet
ANP

DEN HAAG - PvdA-leider Wouter Bos zal vrijdag koningin Beatrix adviseren een van de politieke partijen losstaande informateur te benoemen die verkent wat de mogelijkheden voor de vorming van een kabinet zijn.

Donderdag na afloop van een fractievergadering zei Bos dat CDA als grootste partij en SP als grote winnaar van de Tweede Kamerverkiezingen eerst aan zet zijn bij de kabinetsformatie. De PvdA wacht voorlopig af. ‘Een partij die tien zetels verliest past bescheidenheid’, zei Bos.

De Tweede Kamerfractie van de PvdA heeft Bos unaniem herkozen als fractievoorzitter.

Bron: Volkskrant, 23-11-2006

[dani]

Analyse / CDA houdt spilpositie maar heeft minder mogelijkheden
door Hans Goslinga
 
Voor de derde achtereenvolgende keer hebben de kiezers de sleutel van de macht in handen van CDA-leider Balkenende gelegd. Maar anders dan in 2002 en 2003 kunnen de christen-democraten de sleutel niet rechtsom draaien. De VVD verloor bijna een derde van haar aanhang en is terug in de tijd vòòr de grote doorbraken van Wiegel.

Winst en verlies, Zetels Tweede Kamer '03 en '06, Mogelijke coalitiesMaar regeren over links is voor het CDA ook niet gemakkelijk. De uitslag dwingt tot samenwerking met de PvdA, maar de partij van Wouter Bos moest met een fors verlies van tien zetels een dreun incasseren. Bovendien zag zij een linkse concurrent, de SP, spectaculair dichterbij komen.

Het beeld van de verkiezingsuitslag vertoont gelijkenis met dat van 2002, toen Fortuyn de traditionele verhoudingen doorbrak. De kiezers deelden nu opnieuw een klap in het midden uit. 'Ontevreden Nederland groeit', zei de liberaal Nicolaï, wijzend op de groeiversnelling van de SP op de linkerflank en de opkomst van de Partij voor de vrijheid van Geert Wilders op de rechterflank. Ook de entree van de Partij van de Dieren duidt op ontevredenheid over de gevestigde partij. D66, altijd een pleisterplaats voor redelijk Nederland, zakte voor het eerst in haar bestaan door haar bodem van zes zetels en kan geen rol van betekenis meer spelen.

CDA-kopstuk Donner, die betrokken was bij de twee laatste formaties, zei dat het 'veel hoofdbrekens zal kosten deze uitslag in beleid om te zetten'. Een belangrijke rol lijkt weggelegd voor de ChristenUnie, die zich verdubbelde. De partij kan door deze winst worden beschouwd als een christelijk-sociaal amendement op de koers van het CDA.

Balkenende zei een dag voor de verkiezingen nog dat hij 'nooit heeft getwijfeld aan de richting die het CDA heeft gekozen', maar hij zal nu over bijstelling in linkse zin moeten nadenken, wil hij blijven regeren. SP-leider Marijnissen duidde de winst van zijn partij als een uitspraak voor 'een menselijker en socialer Nederland'. Ook de ChristenUnie legde haar winst zo uit. Aanvoerder Rouvoet sprak zich uit voor een 'christelijk-sociaal kabinet' van CDA, PvdA en zijn partij, die een spectaculaire opmars heeft gemaakt van de marge naar het midden.

Het CDA handhaaft dus haar spilpositie in de Nederlandse politiek, maar deze positie verliest aan glans door het zetelverlies, hoe klein ook, het verlies van de coalitie en het uitblijven van de premierbonus voor Balkenende. Al deze factoren dwingen de partij tot, zoals nummer drie Joop Wijn zei, tot bescheidenheid. Nochtans zal het veel tandenknarsen kosten de blik van rechts naar links te verleggen, vooral na de polariserende campagne tegen de PvdA.

De neergang van de liberale partijen VVD en D66 zet andermaal door. In de jaren negentig behaalden zij samen nog ruim een derde van het electoraat, nu is dat geslonken tot ongeveer een zesde. De werfkracht van de anti-islampartij van Wilders bleek veel groter dan verwacht en zal de gematigde lijn van Rutte verder onder druk zetten. Het libertaire GroenLinks consolideerde haar positie, maar zag de 'linkse lente' niet dichterbij komen.

Bron: Trouw, 23-11-2006

[dani]

CDA moet van Kamer eerst met Marijnissen praten
Van onze redactie politiek
 
In de eerste ronde van de kabinetsformatie zal de grote overwinnaar SP samen met het CDA een voorname rol moeten krijgen.
Dat vinden vrijwel alle fracties in de Tweede Kamer, alhoewel weinig partijen geloven dat het werkelijk mogelijk is dat het CDA met de SP gaat regeren. Vandaag en morgen gaan de fractieleiders naar de Koningin om hun advies over een nieuw te vormen regering te geven. Gisteravond gingen de kamervoorzitters en de vice-voorzitter van de Raad van State, Tjeenk Willink, al naar de Koningin. Iedereen verwacht dat het door de verwarrende verkiezingsuitslag een lange en moeizame formatie wordt. Er is geen coalitie van twee partijen meer mogelijk.

Bij de PvdA hadden ze gisteren uren nodig om hun koers in de komende formatie te bepalen. De fractie – diep teleurgesteld omdat ze tien zetels heeft verloren – besloot uiteindelijk dat het CDA eerst met de grote winnaar de SP moet praten.

CDA-leider Balkenende zei na afloop van zijn fractievergadering wel mogelijkheden voor een nieuwe regering te zien. Maar hij deelde niet de conclusie van ChristenUnie-leider Rouvoet dat de kiezer heeft uitgesproken dat ze een ’socialer’ beleid wil. Balkenende noemde dat ’voorbarig’. Ook de andere grote verliezer, de VVD, stelt zich terughoudend op. De liberalen zien voor zichzelf geen rol weggelegd in deze eerste ronde van de formatie.

SP-leider Marijnissen vindt dat hij door de uitslag niet meer kan weigeren met het CDA over een coalitie te praten. Hij wil echter dat de PvdA ook gelijk meedoet. Marijnissen zei dat het CDA maar een weekje de tijd moet nemen om de verkiezingsuitslag te doorgronden. „Balkenende denkt dat hij op de oude voet kan doorgaan, terwijl de kiezer duidelijk heeft uitgesproken dat het beleid socialer moet”, aldus Marijnissen.

De andere winnaar – Geert Wilders, die met negen zetels in de Kamer komt – is bereid gesprekken te voeren met het CDA en de VVD over een nieuwe regering. Hij sprak er schande van dat de partijen ’een cordon sanitaire’ opwerpen.

Bron: Trouw, 24-11-2006

[dani]

Partijkoers / Nu kan het CDA weer christelijk en sociaal zijn (opinie)
door Joop van Rijswijk

Na de nederlaag van de coalitie CDA-VVD zijn er nieuwe kansen dat het CDA terugkeert naar zijn christelijk-sociale bronnen. De partij is daarvan te ver afgedwaald.
De kiezers hebben het politieke landschap sterk veranderd. Het CDA is de grootste partij gebleven, zij het met verlies. De coalitie van CDA en VVD is door de kiezer afgestraft. Het verlies van de PvdA is markant. CDA en PvdA behalen samen geen parlementaire meerderheid. De aanhang van de SP is bijna verdrievoudigd. De ChristenUnie is sterk gegroeid. De kabinetsformatie wordt zeer ingewikkeld. Tweede Kamerfractie en partijbestuur van het CDA zouden er goed aan doen het gevoerde beleid kritisch te analyseren.

Traditioneel liet het CDA zich door vier christelijk-sociale kernbegrippen leiden: solidariteit, gerechtigheid, gespreide verantwoordelijkheid en rentmeesterschap. Ieder mens kreeg alle ruimte zich te ontplooien in overeenstemming met zijn talenten. De overheid waakte er voor dat de zwakkeren in de samenleving niet in de verdrukking raakten. Het CDA zocht, onder het motto ’overleg en samenwerking’, naar evenwicht in het krachtenveld van minderheidsgroepen en tegengestelde belangen.

Balkenende echter koos in 2003 voor een coalitie met de VVD. Hij stelde zich scherp op tegen de PvdA. Zijn kabinetten voerden een noodzakelijke sociaal-economische hervormingsagenda uit. De PvdA zou, in een kabinet met het CDA, veel onderdelen hebben gesteund. Ondertussen introduceerde het CDA als het ware nieuwe kernbegrippen: terugtredende overheid, privatisering, markt en het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Ruim baan voor het individu en voor het vrije spel der maatschappelijke krachten. Dit leidde tot kritische reacties van prominente partijgenoten, die christelijk-sociale componenten in dat beleid node misten. Uit de verkiezingsuitslag zou men kunnen afleiden dat dit ook bij veel potentiële CDA-kiezers het geval is, gezien de winst van de ChristenUnie.

Het is moeilijk die kritiek in de partij bespreekbaar te maken. Opbouwende kritiek van partijgenoten wordt onder Balkenende vaak verward met gebrek aan loyaliteit aan de partij. Bert de Vries wordt na de publicatie van zijn boek ’Overmoed en Onbehagen’ genegeerd. Als Ruud Lubbers, samen met andere prominente partijgenoten, pleit voor een generaal pardon voor uitgeprocedeerde asielzoekers, wordt zijn pleidooi bruusk terzijde gelegd. Opbouwende kritiek en discussie daarover moeten voor een politicus het dagelijks brood zijn. Gelukkig doet partijvoorzitter Marja van Bijsterveldt haar best het debat in de partij gaande te houden. Het wetenschappelijke instituut publiceert interessante studies. Het is te hopen dat de leiding van het CDA daar voortaan meer gebruik van maakt.

De positie van de partij was de laatste vier jaar niet gemakkelijk. Lijsttrekker Balkenende is ook minister-president. Dus heeft het CDA de neiging zich met hem te identificeren. Maar als premier moest Balkenende zijn coalitie in stand houden. Dan is het de taak van de Kamerfractie om het gedachtengoed van het CDA in het kabinetsbeleid in te brengen. Dat vraagt om samenspel tussen minister-president Balkenende en fractievoorzitter Verhagen. Zij hebben immers ieder een eigen verantwoordelijkheid. Dat kwam niet altijd goed uit de verf.

Balkenende streefde naar voortzetting van de coalitie met de VVD. In het verlengde daarvan polariseerde het CDA tegen de PvdA. Daarmee bevorderde het de tweedeling in ons land tussen ’rechts’ en ’links’. Ik ben geen vriend van de PvdA. Maar zij is een normale politieke tegenstander. In ons land van minderheidspartijen voert zij vandaag oppositie en kan zij morgen een bondgenoot zijn. Terecht verdedigde het CDA in de campagne het kabinetsbeleid met overtuiging. Daarbij mocht hij de PvdA natuurlijk hard aanpakken. Mits op de inhoud en mits fair. Daarin past niet de interruptie van Verhagen tijdens de algemene beschouwingen: „Meneer Bos, zegt u voor de verandering nu eens één keer de waarheid.” Dit vijandige optreden is in strijd met de normen en waarden die het CDA aanhangt.

Het strookt ook niet met de uitspraak van Balkenende dat hij een land wenst dat zich kenmerkt door onderling respect. In dat verband was ook een scherpe afkeuring van de schandelijke opmerkingen van Wilders over de islam en onze islamitische medeburgers in de campagne op haar plaats geweest. Het is toch een van de kerntaken van het CDA ter wille van de gerechtigheid de tegenstellingen in de samenleving te verzoenen.

Na deze verkiezingsuitslag staat het CDA voor de vraag of het aan de huidige koers moet vasthouden. De nederlaag van de coalitie van CDA en VVD en de sterke opkomst van SP en ChristenUnie zouden voor de partij een aansporing kunnen zijn om een koerscorrectie toe te passen, opdat het CDA terugkeert naar zijn christelijk-sociale bronnen. Want dat past bij het oorspronkelijke karakter van de partij.


Joop van Rijswijk is CDA-lid en was fractiemedewerker van ARP en CDA.

Bron: Trouw, 24-11-2006

[dani]

Formatiespel kent grote risico’s
Analyse  Philippe Remarque, John Wanders

Het formatiespel is begonnen. Er is regeringsmacht te winnen, maar door de verwarrende verkiezingsuitslag zijn de risico’s groot. Hier de strategie van de belangrijkste spelers.

De PvdA past met tien zetels verlies bescheidenheid, zegt Wouter Bos. Laat het CDA eerst maar eens met de grote overwinnaar SP gaan praten. Het klinkt deemoedig, maar er zit veel tactiek achter. De PvdA beseft dat of zij, of de SP uiteindelijk in een kabinet met het CDA moet stappen. De uitslag laat weinig andere keus. De PvdA ligt programmatisch dichterbij het CDA dan de SP. Maar als Bos teveel concessies moet doen, wordt de SP in de oppositie nog groter.

Dus kan Bos alleen regeren als het kabinetsbeleid een duidelijk PvdA-signatuur draagt. De huurwet moet weg, de zorgpremie inkomensafhankelijk en minister Aboutaleb moet met twee miljard euro de oude wijken kunnen transformeren. Als de partij dat soort zaken op haar naam kan schrijven, ten tijde van economische hoogconjunctuur, biedt dat een kans op electoraal herstel.

Het CDA moet dus rijp worden gemaakt voor een ingrijpende koersverlegging naar links. Coalitieverkenningen met de SP kunnen daartoe zeer nuttig zijn. Dan kan Balkenende erachter komen dat Marijnissen zoveel wensen heeft die het CDA echt niet kan accepteren (terugtrekking uit Afghanistan, terugdraaien zorgwet), dat hij wel moet gaan praten met de gematigd linkse partij.

Ironisch genoeg helpt de rol van verliezer de PvdA. Bos kan erop wijzen dat hij na zo’n klap alleen mee kan doen als de PvdA herkenbaar is voor de eigen kiezers. Hij is playing hard to get, net als VVD’er Zalm in 2003 na een verkiezingsnederlaag deed. Balkenende had hem nodig, en Zalm slaagde er zo in het kabinet een uitgesproken VVD-kleur te geven.

De PvdA zou kunnen eisen dat de derde partij niet de ChristenUnie wordt, maar GroenLinks. Dat zou de linkse geloofwaardigheid van het kabinet vergroten en de SP wind uit de zeilen nemen. Jan Marijnissen heeft de de kans zijn partij definitief tot opvolger van de PvdA te maken, door zich nu ook nog een verantwoordelijk coalitiepartner te tonen. In steden door het hele land levert de partij inmiddels wethouders. Goed opgeleid kader, zo benadrukt de SP, staat ervoor klaar. ‘Wij schuwen de regeringsverantwoordelijkheid niet’, zei Marijnissen donderdag.

Maar de SP is groot geworden door tegen te zijn. Zullen de kiezers nog zo van Marijnissen houden als hij op het regeringspluche impopulaire maatregelen en een verwaterd SP-programma moet verdedigen? Regeren betekent voor Marijnissen een groot risico, terwijl hij ook in de oppositie het kabinetsbeleid al naar links duwt.

Vandaar dat de SP zonder al te veel gretigheid de formatie in gaat. Alleen als er echte SP-punten uit te slepen zijn, zou een rol in het kabinet het overwegen waard zijn. Marijnissen weet dat dit in een coalitie met het CDA vrijwel ondenkbaar is, omdat Balkenende zijn hervormingsprogramma ervoor terug zou moeten draaien.

Wanneer de coalitiebesprekingen mislukken, is het voor de SP zaak zich extra te profileren: Balkenende, of liever nog de PvdA, moeten sociale maatregelen blokkeren die de SP voorstelt. Vervolgens kan Marijnissen comfortabel in de oppositie plaatsnemen, doorgroeien, en de PvdA-rol als grootste linkse partij overnemen.

Het CDA is nog in overwinningsroes, althans naar buiten toe. Intern maken de christen-democraten zich grote zorgen. Hoe in godsnaam een kabinet te formeren met partijen die na de ruk naar links van het electoraat een echte koerswijziging zullen willen afdwingen?

Balkenende moet nu oversteken van centrum-rechts naar centrumlinks, zoals zijn voorganger Lubbers ooit deed. Zijn inzet is daarbij zoveel mogelijk overeind te houden van zijn persoonlijke missie en de hervormingen die hij met de VVD heeft doorgevoerd.

Dat lukt nog het beste in een kabinet met de PvdA en ChristenUnie. Regeren met de PvdA en SP is uiterst onwenselijk. In zo'n kabinet zouden de christen-democraten numeriek in de minderheid zijn.

Ervaren onderhandelaars als de CDA-politici zijn, houden ze hun kaarten vooralsnog tegen de borst. Maar Balkenende zal eieren voor zijn geld moeten kiezen. In de nieuwe Tweede Kamer zijn er andere verhoudingen. Er is bijvoorbeeld een meerderheid voor een generaal pardon, dat de linkse partijen helemaal los van de formatie nu al kunnen doorvoeren.

Een complicerende factor voor alle partijen zijn de Statenverkiezingen op 7 maart 2007. Daarbij zou de kiezer eventuele concessies in het formatieproces meteen kunnen afstraffen en de samenstelling van de Eerste Kamer wijzigen. De PvdA moet verdere groei van de SP voorkomen. In Haagse kringen wordt dan ook gespeculeerd dat de formatie dit keer bijzonder lang kan gaan duren.

Bron: Volkskrant, 24-11-2006

[dani]

Beatrix ontvangt fractievoorzitters

Uitgegeven: 24 november 2006 07:40
Laatst gewijzigd: 24 november 2006 07:41

AMSTERDAM - Koningin Beatrix ontvangt vrijdag op Paleis Noordeinde in Den Haag de fractievoorzitters van de grootste politieke partijen. Ze zullen advies uitbrengen over de formatie van een nieuw kabinet.

De koningin ontvangt achtereenvolgens de vertegenwoordigers van het CDA, PvdA, SP, VVD, Partij voor de Vrijheid en GroenLinks. Zaterdag zullen de voorzitters van de kleinere partijen ChristenUnie, D66, Partij voor de Dieren en SGP de koningin bezoeken.

Mogelijk benoemt de koningin zaterdag een informateur. Deze moet onderzoeken welke coalities tot de mogelijkheden behoren. De coalitie zal uit tenminste drie partijen bestaan. Tot de mogelijkheden behoren onder meer coalities van CDA, PvdA en ChristenUnie, en CDA, PvdA en SP.

Donderdag ontving de koningin de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer en de vice-president van de Raad van State

Bron: www.nu.nl

[dani]

Benoeming CDA’er als ‘verkenner’ verwacht
Van onze verslaggever John Wanders

DEN HAAG - Koningin Beatrix zal naar verwachting vandaag een informateur van CDA-huize benoemen. Deze krijgt als opdracht te ‘verkennen’ welke regeringscoalities mogelijk zijn. Een logische eerste onderzoeksoptie is volgens diverse partijen in de Kamer een coalitie van CDA, PvdA en SP.

Politiek Den Haag houdt rekening met de benoeming tot informateur van mr. Rein Jan Hoekstra, sinds 1994 lid van de Raad van State. De CDA’er, die vandaag 65 wordt, was twee decennia topadviseur van premiers. Ook was hij een van de informateurs van het kabinet-Balkenende II.

De leiders van de grootste zes fracties in de nieuwe Tweede Kamer brachten vrijdag op Paleis Noordeinde advies uit aan de koningin. Balkenende (CDA) en Marijnissen (SP) bepleitten een zogeheten pre-informatie, een verkenningsronde om alle mogelijkheden tot coalitievorming in kaart te brengen. Vandaag zijn de leiders van de kleinere partijen aan de beurt. Ook André Rouvoet (ChristenUnie) en Alexander Pechtold (D66) pleiten voor verkennende besprekingen. Rouvoet ziet veel in Hoekstra als allereerste scout, terwijl Pechtold CDA-oudgediende Herman Wijffels naar voren schuift.



Bos (PvdA) vindt een verkenning een te smalle opdracht: ‘Een spelletje wie met wie is het laatste waarop ik zit te wachten. Er moet fors inhoudelijk worden afgetast of de SP en het CDA met elkaar tot overeenstemming kunnen komen.’ Bos vindt een coalitie van CDA, PvdA en SP het ‘meest logisch’.

De aangewezen persoon als informateur is voor de ChristenUnie staatsraad Rein Jan Hoekstra. Hij is van CDA-huize en heeft volgens Rouvoet veel ervaring met het politieke veld. Zo was Hoekstra eerder betrokken bij de vorming van het huidige kabinet.

D66 pleit voor ‘een pre-informatie’ om een stabiel kabinet te kunnen vormen. Partijleider Alexander Pechtold denkt dat Herman Wijffels, CDA'er en oud-voorzitter van de Sociaal-Economische Raad, het beste in staat is om als de informateur aan de slag te gaan.

Dat heeft Pechtold zaterdag geadviseerd aan koningin Beatrix. ‘De vorming van een stabiel kabinet wordt naar ons gevoel uitermate ingewikkeld’, stelde hij. Volgens de D66-leider blijkt uit ‘versplinterde verkiezingsuitslag’ dat er nog veel ongenoegen is in de samenleving, onder meer op het gebied van integratie.

Volgens Pechtold heeft Wijffels weliswaar een politieke kleur, maar straalt hij uit boven de partijen te staan. De CDA'er die nu Nederland vertegenwoordigt bij de Wereldbank, heeft bovendien op belangrijke thema's laten zien dat hervormingen nodig zijn.

De D66-leider vindt dat een meerderheidskabinet noodzakelijk is om stabiliteit te brengen. Hij ziet niet direct een rol voor zijn eigen partij, omdat ze tot de verliezers behoren. ‘Er moet zeer serieus met de SP verkend worden. Er wordt iets te snel naar de ChristenUnie gekeken.’

Pechtold benadrukte geen enkele partij te willen uitsluiten. Maar over de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders is hij dubbel. ‘Hoewel het een winnaar is, moet je wel enig realisme hebben.’ De D66-leider heeft tijdens de verkiezingscampagne Wilders aangevallen op zijn anti-islamopstelling.


Bron: Volkskrant, 25-11-2006

[dani]

Balkenende dringt aan op spoed bij formatie
Van onze verslaggever John Wanders

DEN HAAG - Demissionair premier Balkenende dringt ‘met het oog op de regeerbaarheid van het land’ aan op spoed bij de vorming van een nieuw kabinet. ‘Laten we oppassen dat we een proces krijgen dat maar duurt en duurt’, zei de CDA-leider vrijdag na afloop van zijn bezoek aan koningin Beatrix.

‘We moeten niet op de Statenverkiezingen in maart wachten. Er is gewoon werk te doen. Ik hoop dat alle partijen zich bewust zijn van wat er op het spel staat.’

Bos reageerde laconiek. De PvdA wil ook voortvarendheid in de kabinetsformatie, zei hij, ‘maar niet tot elke prijs. Ik kijk met een schuin oog naar de samenstelling van de Eerste Kamer. Je moet ook in ogenschouw nemen dat het plaatje mogelijk weer heel anders ligt in maart.’ SP-leider Marijnissen noemde het ‘raar’ dat ‘sommige partijen’ de Provinciale Statenverkiezingen van 7 maart bij de kabinetsformatie betrekken.

Marijnissen, die graag voormalig D66-leider Hans van Mierlo als verkennend informateur zou zien, sprak na zijn bezoek aan de koningin zijn bereidheid uit om concessies te doen aan het CDA: ‘Er is een historische kans om iets te realiseren van ons programma. Uitruil is ook een vorm van compromis. Het zou een historisch compromis zijn als wij tot overeenstemming zouden kunnen komen met het CDA.’

Voorwaarde is wel dat Balkenende afscheid neemt van het gevoerde ‘neo-liberale’ beleid van de afgelopen jaren, beklemtoonden Marijnissen en Bos. Het roer moet om bij het CDA. ‘Ik ben daar helemaal niet optimistisch over’, zei Marijnissen. ‘Ik maak mij geen illusies. Maar ik zou geen knip voor de neus waard zijn als ik niet de moeite zou nemen om te kijken of het desalniettemin mogelijk is. In persoonlijk opzicht heb ik nooit problemen gehad met Balkenende.’

De SP-leider en grote winnaar van de verkiezingen van afgelopen woensdag zei wel honderd punten te kunnen noemen die voor zijn partij van belang zijn, waaronder terugtrekking van de Nederlandse troepen uit Afghanistan. ‘Uruzgan is voor ons een belangrijk punt.’ Militaire terugtrekking is volgens Marijnissen minder ingewikkeld dan vaak wordt gesuggereerd: ‘In Spanje kwam een nieuwe coalitie en toen was het met de aanwezigheid in Irak snel afgelopen.’

VVD-leider Rutte vreest intussen voor de Nederlandse economie. Hij voorziet ‘een links kabinet met een CDA-geurtje’.

Bron: Volkskrant, 25-11-2006

[dani]

Balkenende en Marijnissen willen eerst verkenningsronde
Van onze verslaggever John Wanders

DEN HAAG - Koningin Beatrix zal naar verwachting vandaag een informateur van CDA huize benoemen. Deze zal als opdracht krijgen te ‘verkennen’ welke regeringscoalities mogelijk zijn op grond van de verkiezingsuitslag van afgelopen woensdag.

Politiek Den Haag houdt rekening met de benoeming van mr. Rein Jan Hoekstra, sinds 1994 lid van de Raad van State. Deze CDA’er, die vandaag 65 wordt, was twee decennia lang topadviseur van de premier. Ook was hij een van de informateurs van het kabinet-Balkenende II.

De leiders van de zes grootste fracties in de nieuwe Tweede Kamer brachten vrijdag op Paleis Noordeinde advies uit aan de Koningin. Balkenende (CDA) en Marijnissen (SP) bepleitten een zogeheten pre-informatie, ofwel een verkenningsronde om alle mogelijkheden tot coalitievorming in kaart te brengen.

Bos (PvdA) vindt dat een te smalle opdracht: ‘Een spelletje wie met wie is het laatste waarop ik zit te wachten. Er moet fors inhoudelijk worden afgetast of de SP en het CDA met elkaar tot overeenstemming kunnen komen.’ Bos vindt een coalitie van CDA, PvdA en SP het ‘meest logisch’.

VVD-leider Rutte kiest na het verlies van woensdag de rol van outsider: ‘Het ligt voor de hand dat wij de oppositie gaan leiden.’

Bron: Volkskrant, 25-11-2006

[dani]

Partij voor de Dieren: geen CDA in kabinet

DEN HAAG (ANP) - Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren ziet het CDA liever niet in een nieuw kabinet. Volgens haar moet bij de vorming van een nieuw kabinet vooral gekeken worden naar overeenkomsten en zijn gezien de verkiezingsuitslag duurzaamheid en mededogen de belangrijkste waarden.
Zulke overeenkomsten ziet Thieme vooral terugkomen bij de linkse partijen, ChristenUnie en D66. Dat zei ze nadat ze op bezoek was geweest bij koningin Beatrix. Volgens haar heeft het CDA op de thema's duurzaamheid, dierenwelzijn en milieu ,,weinig laten zien'' en hebben de kiezers het beleid van het kabinet Balkenende ,,teruggefloten''.

De Partij voor de Dieren vormt samen met PvdA, SP, GroenLinks, ChristenUnie en D66 een nipte meerderheid van 76 zetels in de Tweede Kamer.
Verkennend onderzoek

Volgens Thieme moet een nog aan te stellen informateur eerst een verkennend onderzoek doen om overeenkomsten tussen partijen te zoeken. ,,Als je gaat proberen partijen die weinig met elkaar gemeen hebben bij elkaar in een coalitie te stoppen, is dat niet goed voor de stabiliteit van een kabinet.'' Zij stelt dat daarom niet het CDA in eerste instantie als de grootste partij in de regering moet.

Thieme adviseerde de koningin om als informateurs twee oud-senators aan te stellen: voormalig Commissaris van de Koningin in Gelderland Jan Terlouw (D66) en Clovis Cnoop Koopmans (PvdA), die vice-president van de rechtbank in Amsterdam is geweest.

Boek

Verder had ze voor Beatrix een boek meegenomen. Het ging om een bundel brieven met als titel 'Majesteit, er is iets met de dieren...' van verontruste dierenbeschermers


Bron: Trouw, 25-11-2006

Ohhh , ik ben in elk geval helemaal voor!! Vraag me af wat Beatrix erover denkt... :)

[borsjea]

Laat nieuwe partijen zich eerst maar eens in de opositie waar maken.
Dit soort splinterpartijen vallen snel uit elkaar.
Een aantal jaren geleden werdt er een coalitie gevormd met nieuwkomer LPF.
Wat een stabiliteit was dat, na deze laatste verkiezingen is het zetelaantal op nul beland.
Zie het zelfde ook gebeuren met de club van Wilders, zullen we een gokje wagen waneer het eerst kamerlid van deze club een eigen partij begint?, zal deze club over een aantal jaren nog bestaan?

Denk dat op dit moment een formatie tussen 3 gevstigde partijen als CDA, SP en PVDA met een ruime meerderheid voor Nederland beter is dan een formatie bestaande uit vele kleine partijen met een zeer kleine meerderheid

[dani]

Ja, ben het met je eens. Er moet nu een stevig kabinet komen, anders moeten we binnenkort weer naar de stembus. Mijn 'jaa ik ben voor' was niet geheel serieus, zie ook de vele 's.

Vind het alleen wel grappig dat het kan en dat ze dit tegengeluid geeft. Dat lijkt me heel gezond.

[JK]

Ik kan geen enkele combinatie opnoemen die realistisch is. Overal zitten wel haken en ogen aan. Voor t CDA is het ondenkbaar in n coalitie te zitten met een linkse meerderheid. Balkenende is zeer zeker rechtser ingesteld dan zijn voorgangers bij het CDA. Het is dan ook geen geheim dat hij een centrumlinkse coalitie zelf nooit gekozen zou hebben. Nu kan hij er echter niet echt meer omheen, gezien de uitslag.

Dat het beleid van Balkenende afgestraft is, zie ik niet. Hij heeft drie zetels verloren en blijft veruit de grootste partij. Het CDA is dus nog steeds de meest populaire partij in Nederland en dat is op zich eerder een compliment dan een afstraffing.

De VVD is wel afgestraft, maar m.i. vooral door de strijd tussen Verdonk en Rutte om het leiderschap en misschien ook wel gedeeltelijk door het beleid van Verdonk, maar dat is moeilijk te zeggen natuurlijk.

De extremen zijn simpelweg opgezocht. De SP is als extreem-links enorm gegroeid en Wilders als meest extreme partij aan de rechterkant. Ik had persoonlijk liever de PvdA of GL zien groeien, maar die keuze is helaas niet aan mij.

[dani]

Extreem links??
Haha, je kunt SP toch moeilijk extreem noemen. Niet in dezelfde zin en zin (in beide betekenissen) als een Geert Wilders. Groen Links is trouwens linkser dan SP. SP is gewoon simpel Socialistisch en echt wel salonfähig.

De afstraffing is er voor het kabinet, en daar maakte CDA deel van uit. Heel Nederland wilde kennelijk niet door op die toer. Ben het wat dat betreft wel met de uitspraken van Wouter Bos eens.

CDA zal inderdaad nu wel socialer moeten. Of buiten de regering blijven.

[dani]

Koningin benoemt Hoekstra tot informateur
ANP


DEN HAAG - CDA'er Rein Jan Hoekstra, lid van de Raad van State, is zaterdagavond vroeg door koningin Beatrix aangezocht als informateur. Hij moet op korte termijn onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor de vorming van een kabinet dat mag rekenen op een vruchtbare samenwerking met het parlement, liet de Rijksvoorlichtingsdienst weten.

Het onderzoek in deze verkennende fase betreft de bereidheid om aan het kabinet deel te nemen, de onderwerpen waarover tevoren duidelijkheid moet bestaan en de wijze waarop die duidelijkheid in een volgende fase kan worden verkregen.

De ‘veteraan’ Hoekstra, zaterdag 65 jaar geworden, was als informateur betrokken bij de de vorming van Balkenende-2 in 2003, maar zijn politieke ervaring gaat terug tot de premiers Den Uyl, Van Agt en Lubbers, wier adviseur hij was.

Bron: Volkskrant, 25-11-2006

[dani]

Marijnissen over Beatrix: ‘Het was redelijk oppervlakkig’
John Wanders

De kabinetsformatie is onderweg. De Volkskrant volgt de bouwwerkzaamheden van nabij en citeert vanaf vandaag met tussenpozen uit haar formatielogboek.

Alexander Pechtold keerde zaterdagochtend met een blos op de wangen en in zijn beste krijtstreeppak terug van Paleis Noordeinde. De leider van de gehalveerde D66-fractie in de Tweede Kamer had koningin Beatrix laten weten dat de naam van de ChristenUnie wat hem betreft veel te vroeg gevallen is in deze nog prille kabinetsformatie.

De oud-minister voor Bestuurlijke Vernieuwing kent het rekensommetje: met de drie zetels van zijn gehavende club zou D66 een coalitie van CDA en PvdA aan een nipte meerderheid kunnen helpen. Als alle andere varianten straks zijn vermoord, kan D66 in ’s lands belang wederom aanschuiven in de Trêveszaal. Nietwaar, meneer Pechtold? ‘Drie dagen geleden werd mij nog gevraagd of D66 wel bestaansrecht heeft. En nu krijg ik alweer de vraag of D66 wil toetreden tot het kabinet!’ De doorklinkende spot werd hier overstemd door de hoorbare tevredenheid.

Over alles wat majesteit heeft gezegd wordt naar buiten toe gezwegen. Gesprekken met Beatrix zijn altijd ‘aangenaam’ of ‘bijzonder’, of een combinatie van beide (‘bijzonder aangenaam’). Behalve wanneer je Jan Marijnissen heet en de SP aanvoert: ‘Het zijn redelijk oppervlakkige gesprekken.’ En ja, Marijnissen was zoals gebruikelijk zonder stropdas en met open boord bij de koningin op visite geweest. Want Jan blijft Jan, tot tevredenheid van zijn groeiende schare fans. Marijnissen had zijn brief aan majesteit gestopt in een enveloppe met op de achterzijde een citaat van Karel Glastra van Loon: ‘Blijf niet mokkend aan de kant staan.’ Maar over zijn kansen op een ‘historisch compromis’ met het CDA, zei Marijnissen: ‘Ik ben daar helemaal niet optimistisch over.’ De populairste inwoner van Oss had de ‘poppenkast’ (geen politicus die dat woord zo mooi uitspreekt als Marijnissen) alvast van de rommelzolder gehaald.

Het droomkabinet van debutante Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) is een ‘Duurzame Coalitie’ van PvdA, SP, GroenLinks, ChristenUnie, D66 en haar eigen Partij voor de Dieren. Samen goed voor 76 zetels. Dat verbond is weliswaar de kleinst mogelijke meerderheid in de Tweede Kamer, maar dan heb je ook wat: Wouter Bos kan alsnog het Torentje in en de lammetjes mogen hun staartje behouden.

‘Redenerend vanuit de gedachte dat mededogen en barmhartigheid noodzakelijke ingrediënten zijn voor een samenleving waarin warmte centraal staat, ligt een no regret scenario voor de hand’, schrijft Thieme aan Beatrix.

Vanaf de zijlijn formeert het Haagse journaille zoals altijd driftig mee (met dank aan de lange wachttijden bij kabinetsformaties): ‘Marianne Thieme moet gewoon een gezaghebbend dier voordragen als tweede informateur. Zou Oehoeboeroe een goeie match zijn met Rein Jan Hoekstra? Of moeten we gezien de complexe verkiezingsuitslag eerder denken aan een oplossingsgerichte figuur als Tom Poes?’

Bron: Volkskrant, 27-11-2006

[dani]

PAM: meeste kans op coalitie CDA, PvdA en ChristenUnie
Van onze verslaggever Ferry Haan

AMSTERDAM - Als het werk van informateur Rein Jan Hoekstra erop zit, lonkt een regering met daarin CDA, PvdA en de ChristenUnie. Dat is althans de voorspelling van de Politieke Aandelenmarkt (PAM) van de Volkskrant. Volgens de 1800 handelaren op deze markt heeft deze coalitie 42 procent kans van slagen. De coalitie CDA, PvdA met SP maakt met 31 procent beduidend minder kans.

De PAM, waar handelaren met echt geld speculeren op de uitkomst van de verkiezingen, loopt ook na 22 november door. De markt sluit wanneer er een nieuw kabinet op het bordes staat. Voor de handelaren is het een uitgemaakte zaak dat Jan Peter Balkenende de nieuwe premier wordt. Een aandeel Balkenende kost nu 84 eurocent, waar 100 cent het maximum is.

De verkiezingsuitslag werd door de PAM niet beter voorspeld dan de opiniepeilingen die er ook flink naast zaten. De stand vlak voor het sluiten van de stembussen op woensdagavond verschilde 16 zetels met de werkelijke uitkomst.

Na de eerste exit polls was het chaos op de markt. Ruim zes miljoen webpagina’s werden opgevraagd door handelaren die allemaal door dezelfde uitgang naar buiten wilden. De markt was hierdoor gedurende de nacht onbereikbaar.

Dit weekeinde vond een PAM-inzamelingsactie plaats. Handelaar Dehackert bekende op zijn weblog dat hij zijn inleg van 100 euro kwijt was. Hierop kochten andere handelaren zijn waardeloos geworden aandelen, waardoor hij weer verder kan.

Bron: Volkskrant, 27-11-2006

[dani]

Informateur wil enkele weken uittrekken voor verkenning
ANP

DEN HAAG - Informateur Rein Jan Hoekstra verwacht enkele weken nodig te hebben voor een eerste ronde verkennende gesprekken. Dinsdag begint hij met de eerste gesprekken met de fractieleiders, zei Hoekstra maandag.

Uitgangspunt is te zien of er met de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen van afgelopen woensdag een meerderheidskabinet gevormd kan worden.

Hoekstra gaat tijdens zijn verkenningsgesprekken bekijken welke onderwerpen in een volgende ronde aan de orde moeten komen en hoe deze besproken moeten worden.

Hoekstra zei vooral op zoek te gaan naar de politieke wil bij de partijen om samen in een kabinet te gaan zitten. Ondanks de grote inhoudelijke verschillen tussen de grootste partij CDA en de grote winnaar van de verkiezingen SP, toonde Hoekstra zich optimistisch. Hij benadrukte dat fractieleiders een verantwoordelijkheid hebben na de verkiezingsuitslag.

Chemie tussen personen, in 2003 nog een belangrijke oorzaak van de breuk tussen CDA en PvdA, moet daarbij volgens de informateur ondergeschikt zijn aan de bereidheid samen te werken. ‘Je hoeft geen vrienden van elkaar te zijn.’ Internationale en nationale problemen maken het volgens hem noodzakelijk dat ‘je er als partijen gewoon uit moet kunnen komen’.

Nieuwe verkiezingen vanwege een impasse in de kabinetsformatie, zoals zondag nog geopperd door VVD-vicepremier Gerrit Zalm, vindt de informateur geen reële optie. ‘Twee keer de Kamer ontbinden vanwege een politiek conflict is niet goed voor de werking van de democratie.’

De komende dagen moet tijdens de gesprekken met fractieleiders besloten worden welke vorm van onderhandelen tot het beste resultaat kan leiden. Daarbij kan volgens Hoekstra gesproken worden tot er een compromis is over een onderwerp, of onderwerpen kunnen uitgeruild worden, zodat elke partij zich kan profileren. Nadat donderdag de eerste ronde gesprekken afgerond zijn, gaat Hoekstra evalueren.

Bron: Volkskrant, 27-11-2006

[dani]

CDA buigt naar centrum-links
Van onze verslaggever John Wanders

DEN HAAG - Demissionair premier Balkenende heeft dinsdag voor het eerst een signaal afgegeven dat hij ook minister-president wil zijn van een centrum-linkse coalitie. Het land heeft ‘nieuw elan’ nodig, zei de CDA-leider na afloop van zijn onderhoud met informateur Hoekstra. ‘Ik wil mij vol inzetten voor een nieuw kabinet.’

‘Kijk eens aan, dat duidt op een koerswijziging en dat is welkom’, reageerde PvdA-leider Bos. Zijn SP-collega Marijnissen klonk iets voorzichtiger, maar ook hij interpreteert Balkenendes woorden als een opening en een breuk met de verkiezingsretoriek. ‘Wat is iedereen toch ineens aardig voor elkaar’, lachte Marijnissen.

In de voorbije weken beklemtoonde Balkenende dat Nederland onder een centrum-rechtse coalitie van CDA en VVD uit het economisch dal is gekropen en op het ingeslagen pad verder moet om vorm te geven aan de ‘maatschappelijke investeringsagenda’. Balkenende verweet de PvdA een gebrek aan financiële soliditeit. Een links kabinet zou het economisch herstel van de afgelopen jaren ‘wegspoelen’, betoogde hij tijdens de campagne.

Maar met de kabinetsformatie is een wezenlijk andere fase aangebroken. En de nieuwe politieke werkelijkheid sinds 22 november is dat de vorming van een centrum-rechts meerderheidskabinet hoogst onwaarschijnlijk is, zo niet onmogelijk.

Bos en Marijnissen zien beiden mogelijkheden voor een kabinet van CDA, PvdA en SP. ‘Dat is een goed plan’, zei Marijnissen. Balkenende heeft zich nog niet in diezelfde bewoordingen uitgesproken over samenwerking met de SP. Voor zijn gesprek met informateur Hoekstra zei Marijnissen dat hij begrijpt dat de CDA-leider tijd nodig heeft om zich achter zo’n coalitie te scharen.

De overheersende gedachte in politiek Den Haag is dat elk onderzoek naar een coalitie met CDA en SP geringe kans van slagen heeft. Vaak wordt daarbij verwezen naar de confrontaties tussen beide partijen over het buitenlandbeleid.

Bron: Volkskrant, 29-11-2006

[dani]

SP en CDA lijken onverenigbaar

Achtergrond  Van onze verslaggevers Yvonne Doorduyn, Douwe Douwes
DEN HAAG - Naar de overeenkomsten tussen SP en CDA is het zoeken. Het liefst wil de SP het CDA-beleid op een groot aantal punten terugdraaien: de hervormingen in de zorg en de WAO bijvoorbeeld.

‘Je kunt ze rustig op de schuld laten passen.’ CDA-wethouder Otger Meuwissen van Hilversum zegt het met enige verbazing in zijn stem. Ja, ook hij was achterdochtig toen hij na de gemeenteraadsverkiezingen van maart ineens met de Socialistische Partij moest samenwerken. Maar het bevalt ‘uitstekend’. ‘Ook het CDA heeft een sociale traditie. We liggen minder ver uiteen dan iedereen denkt’, vindt Meuwissen.

De CDA- en SP-wethouders die in zeven gemeenten met elkaar samenwerken (in Boxmeer, Boxtel, Eindhoven, Hilversum, Schiedam, Vught en Zaanstad), zijn positief gestemd over die alliantie. Volgens hen wacht informateur Rein Jan Hoekstra die het nieuwe kabinet moet voorbereiden, helemaal niet zo’n zware taak. ‘Laten we het probleem niet groter maken dan het is’, zegt SP-wethouder Bert Moeskops van Boxmeer. ‘Ik wil best een kopje koffie komen drinken om te laten zien hoe het moet: niet onnodig op ideologische tenen gaan staan, en vooral naar de overeenkomsten kijken.’

Toch is het in de verkiezingsprogramma’s zoeken naar overeenkomsten. Van de grote onderwerpen levert vrijwel alleen de normen-en-waardendiscussie eensgezindheid op. Ook op het gebied van de AOW, kleinschaligheid in zorg en onderwijs en vermindering van de bureaucratie vinden CDA en SP elkaar. Maar daar houdt de harmonie wel zo’n beetje op. De voornaamste breekpunten:

Zorg

Als het aan de SP ligt, wordt het zorgstelsel dat onder het kabinet-Balkenende is opgebouwd zo snel mogelijk afgebroken. De socialisten willen dat de zorgpremies afhankelijk worden van het inkomen. Daarnaast moet de zorg vrij blijven van marktwerking. Het CDA heeft juist hoge verwachtingen van meer ondernemerschap in ziekenhuizen en klinieken.

Sociale zekerheid

Marijnissen belooft in zijn verkiezingsprogram dat de SP van de hervormingen van het kabinet-Balkenende in de sociale zekerheid grotendeels zal terugdraaien. De socialisten eisen minder strenge WAO-criteria, terugdraaiing van de herkeuringsoperatie, een soepeler sollicitatieplicht en verhoging van alle uitkeringen met 10 procent. Het CDA zal onder geen beding op de ingezette hervormingen terugkomen.

Op haar beurt stemt de SP niet in met de door het CDA gewenste aanpassing van het ontslagrecht en de terugkeer naar de 40-urige werkweek.

Financiën

Ook de hypotheekrenteaftrek is een strijdpunt. Balkenende heeft benadrukt dat die bij het CDA in veilige handen is. De SP ziet in de aftrek een subsidiëring van de hoge inkomens. De partij eist een beperking tot 350 duizend euro, en tot een belastingtarief van 42 procent. Het kabinet-Balkenende heeft het bedrijfsleven daarnaast een forse belastingverlaging in het vooruitzicht gesteld, terwijl de SP het geld liever aan de minima geeft.

Buitenland en minderheden

Ook op asiel- en buitenlands beleid liggen de twistpunten voor het oprapen. De SP wil de Nederlandse troepen ‘zo snel als verantwoord is’ terughalen uit Afghanistan, terwijl secretaris-generaal van de NAVO Jaap de Hoop Scheffer (CDA) juist om meer Europese inzet vraagt. Ook de roep om een parlementair onderzoek naar de oorlog in Irak gaat er bij het CDA niet in. Het SP-plan om het defensiebudget met 2,5 miljard euro te korten, staat lijnrecht tegenover de CDA-belofte dat nieuwe bezuinigingen onbespreekbaar zijn.

Het CDA heeft minister Verdonk daarnaast drie jaar lang gesteund in haar afwijzing van het generaal pardon voor 26 duizend asielzoekers. Nu instemmen met een pardon – zoals de SP bepleit – is voor het CDA volstrekt ongeloofwaardig.

Bron: Volkskrant, 29-11-2006

[dani]

Wilders bereid tot steun centrumrechts kabinet
ANP
DEN HAAG - Fractieleider Geert Wilders van de Partij voor de Vrijheid (PVV) is bereid een centrumrechts kabinet te steunen. Hij heeft dat woensdag laten weten aan informateur Rein Jan Hoekstra. Zo'n kabinet zou moeten bestaan uit CDA, VVD, PVV, en ChristenUnie.

De kans dat die laatste partij bereid is in een dergelijke coalitie te stappen, is klein, gaf Wilders na afloop van zijn onderhoud met Hoekstra toe. De ChristenUnie staat lijnrecht tegenover de PVV als het gaat om het vreemdelingenbeleid. Bovendien is Wilders niet van plan op dat terrein concessies te doen.

Toch hoopt Wilders dat er een centrumrechtse regering komt. ‘Wij zijn absoluut niet bang voor de oppositie, die zal ons geen windeieren leggen. Maar niets is erger voor het land dan een links kabinet.’

Bron: Volkskrant, 29-11-2006



Volgens mij is het feit dat niemand met hem in een kabinet wil Geert Wilders enigszins ontgaan

[dani]

Hoekstra bekijkt coalitie met SP
Van onze verslaggever John Wanders

DEN HAAG - Informateur Rein Jan Hoekstra (CDA) onderzoekt gericht of met de Socialistische Partij een stabiel meerderheidskabinet valt te vormen. Dit maakte zijn woordvoerder donderdag bekend.

Bij de start van de tweede gespreksronde van zijn ‘verkenning’ ontvangt Hoekstra vandaag als eerste SP-leider Jan Marijnissen.

De informateur heeft zijn eerste serie gesprekken voltooid. Uitgesmeerd over drie dagen sprak hij in totaal vijftien uur met de politieke leiders van de tien partijen in de nieuwe Tweede Kamer.

Donderdag was het de beurt aan de voorzitters van de drie kleinste fracties: Alexander Pechtold (D66), Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) en Bas van der Vlies (SGP). Thieme pleitte andermaal voor een onderzoek naar een coalitie zonder CDA en VVD. Volgens Van der Vlies verdient onderzoek naar een coalitie van CDA, PvdA en ChristenUnie de voorkeur.

De variant die de informateur de afgelopen dagen het vaakst aangereikt kreeg, is die van CDA, PvdA en SP. Uit respect voor de kiezer zou tenminste moeten worden onderzocht of een kabinet kan worden gevormd met de SP aan boord, betoogden verschillende partijleiders.

De SP (25 zetels) is de grote winnaar van de jongste verkiezingen. Onderzoek naar eventuele kabinetsdeelname van de andere grote winnaar, de Partij voor de Vrijheid (9 zetels) van Geert Wilders, is praktisch uitgesloten. Allereerst vanwege diens als te extreem ervaren opvattingen over moslims, maar ook vanwege de gewijzigde verhoudingen in de Tweede Kamer.

De informatie bevindt zich in een prille fase. Aan de jongste stap van Hoekstra kunnen nog geen al te vergaande conclusies worden verbonden.

^{Bron: Volkskrant, 1-12-2006}